We kennen allemaal de voorbeelden van Nederlandse politici die de politiek verlaten om later een toppositie in het bedrijfsleven te gaan bekleden. In sommige gevallen wekt dat meer opzien dan in andere, bijvoorbeeld wanneer een voormalig minister van Verkeer directeur wordt bij een luchtvaartmaatschappij. Zo’n geval kan voor politici van een andere partij aanleiding zijn belangenverstrengeling te vermoeden, hoewel ook zij niet altijd vrij blijven van die schijn, maar dat terzijde.
Uiteraard beperkt het verschijnsel van ex-politici die een toppositie in het bedrijfsleven innemen en de schijn van belangenverstrengeling wekken zich niet tot Nederland. Wat meer is, belangenverstrengeling van buitenlandse (ex-) politici kan ook van invloed zijn op Nederland. Een bekend voorbeeld van een buitenlands voormalig politicus die een toppositie in het bedrijfsleven inneemt en daarmee op zijn minst de schijn wekt van belangenverstrengeling, is oud-bondskanselier Gerhard Schröder die nu directeur is bij het Russische bedrijf Gazprom, terwijl hij als bondskanselier nog een overeenkomst sloot over de aanleg van een omstreden pijpleiding over de bodem van de Oostzee, ook wel bekend als het Nordstream-project.
Gerhard Schröder werkt voor Gazprom, hoewel niet duidelijk is wat hij precies doet
Gisteravond werd op het eerste kanaal van de Duitse publieke televisie een documentaire vertoont, waarin naast Schröder nog enkele andere voorbeelden van vooraanstaande politici uit de tijd van de rood-groene regeringscoalitie werden besproken, die nu een toppositie in de farmaceutische of levensmiddelenindustrie innemen of lobbyen voor de tabaksindustrie, hoewel dat ofwel de indruk van belangenverstrengeling wekt, ofwel niet strookt met hun vroegere politieke stellingnames.
Het interessantste voorbeeld was toch wel dat van de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Otto Schilly. Als minister maakte hij zich in Europees verband met succes hard voor invoering van het biometrisch paspoort, waarover ik hier op Politant al eerder geschreven heb. Na afronding van zijn ambtstermijn kwam hij vervolgens in dienst bij een bedrijf dat onder andere zulke paspoorten vervaardigde.
De documentaire is hier te bekijken.
